Ο μαστός αποτελεί ένα σύνθετο όργανο του γυναικείου σώματος, με σημαντικό ρόλο τόσο στη γαλουχία όσο και στη συνολική υγεία της γυναίκας. Η φυσιολογική του δομή μεταβάλλεται ανάλογα με την ηλικία, τον εμμηνορρυσιακό κύκλο, την εγκυμοσύνη και την εμμηνόπαυση.

Ανατομικά, ο μαστός αποτελείται από αδενικό ιστό, λιπώδη ιστό, συνδετικό ιστό, γαλακτοφόρους πόρους, αιμοφόρα αγγεία και λεμφικό δίκτυο. Ο αδενικός ιστός οργανώνεται σε λοβούς και λοβίδια, τα οποία συνδέονται με τους γαλακτοφόρους πόρους που καταλήγουν στη θηλή.

Η λειτουργία του μαστού επηρεάζεται σημαντικά από τις ορμόνες, κυρίως τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη. Για τον λόγο αυτό είναι φυσιολογικό να παρατηρούνται αλλαγές στην ευαισθησία, το μέγεθος ή την πυκνότητα του μαστού σε διαφορετικές φάσεις του κύκλου.

Κατά την εγκυμοσύνη, ο μαστός προετοιμάζεται για τη γαλουχία, με αύξηση του αδενικού ιστού και ανάπτυξη των λοβιδίων που παράγουν γάλα. Μετά την εμμηνόπαυση, ο αδενικός ιστός μειώνεται σταδιακά και αντικαθίσταται σε μεγαλύτερο βαθμό από λιπώδη ιστό.

Η γνώση της φυσιολογικής ανατομίας του μαστού είναι σημαντική, καθώς βοηθά στη σωστή αξιολόγηση αλλαγών όπως ψηλαφητά ογκίδια, πόνος, έκκριση από τη θηλή ή μεταβολές στο δέρμα. Πολλές από αυτές τις αλλαγές είναι καλοήθεις, ωστόσο χρειάζονται ιατρική εκτίμηση όταν επιμένουν ή είναι καινούργιες.

Ο Dr. Δημήτριος Π. Πανούσης, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Μαστολόγος και πιστοποιημένος Χειρουργός Μαστού FEBS/Breast Surgery, πραγματοποιεί κλινική αξιολόγηση του μαστού και καθοδηγεί κάθε γυναίκα στον κατάλληλο απεικονιστικό ή περαιτέρω έλεγχο όταν υπάρχει ένδειξη.

Η κατανόηση της φυσιολογικής λειτουργίας του μαστού αποτελεί βασικό μέρος της πρόληψης και της έγκαιρης αναγνώρισης οποιασδήποτε αλλαγής χρειάζεται διερεύνηση.